İşyerinde İş Kazalarını Önleme: Pratik Yöntemler ve Güvenlik Önlemleri

İş kazaları, hem çalışanların sağlığı hem de işletmelerin sürdürülebilirliği açısından ciddi riskler oluşturmaktadır. Türkiye'de her yıl binlerce iş kazası yaşanmakta ve bu kazaların büyük çoğunluğu alınacak basit önlemlerle engellenebilmektedir.

İş Kazası Nedir?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre iş kazası; işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olaydır.

İş kazaları şu durumlarda meydana gelebilir:

• İşyerinde çalışma sırasında
• İşveren tarafından görevlendirilen yolculuk sırasında
• Emziren kadın işçinin süt izni sırasında
• İşverenin sağladığı servis aracında

Türkiye'de İş Kazası İstatistikleri

SGK verilerine göre Türkiye'de her yıl yaklaşık 400.000'den fazla iş kazası yaşanmaktadır. Bu kazaların sektörel dağılımına bakıldığında:

• İnşaat sektörü: %18
• İmalat sanayi: %35
• Madencilik: %5
• Ulaştırma ve depolama: %8
• Diğer sektörler: %34

İş Kazalarının Temel Nedenleri

İş kazalarının büyük çoğunluğu insan kaynaklı hatalardan oluşmaktadır. Temel nedenler şunlardır:

1. Güvensiz Davranışlar

• Kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanmamak
• Hatalı çalışma yöntemleri
• Dikkatsizlik ve acelecilik
• İş güvenliği kurallarını ihlal etmek
• Yetki dışı makine kullanımı

2. Güvensiz Koşullar

• Yetersiz aydınlatma
• Kaygan veya düzensiz zemin
• Koruyucusuz makine ve ekipman
• Hatalı elektrik tesisatı
• Yetersiz havalandırma

İş Kazalarını Önleme Yöntemleri

1. Risk Değerlendirmesi Yapın

İşyerinizdeki tüm tehlikeleri belirleyin ve bunların oluşturabileceği riskleri değerlendirin. Risk değerlendirmesi düzenli aralıklarla güncellenmeli ve yeni riskler ortaya çıktığında yenilenmelidir.

2. Çalışan Eğitimleri Düzenleyin

Tüm çalışanlara iş güvenliği eğitimi verilmelidir. Bu eğitimler:

• İşe başlamadan önce temel İSG eğitimi
• Yıllık yenileme eğitimleri
• Makine ve ekipman kullanım eğitimleri
• Acil durum tatbikatları

3. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Kullanımı

İş türüne uygun KKD'lerin temin edilmesi ve kullanımının zorunlu tutulması gerekir:

• Baret (kafa koruyucu)
• Koruyucu gözlük
• İş eldiveni
• Güvenlik ayakkabısı
• Kulak koruyucu
• Solunum maskesi

4. Düzenli Bakım ve Kontrol

Makine ve ekipmanların düzenli bakımı yapılmalı, arızalı cihazlar derhal kullanım dışı bırakılmalıdır.

5. Uyarı İşaretleri ve Levhalar

İşyerinde tehlikeli bölgeler ve riskler hakkında uyarı levhaları bulunmalıdır. Bu levhalar görünür ve anlaşılır olmalıdır.

İş Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler

1. Yaralıya ilk yardım yapılmalı
2. Gerekirse acil sağlık hizmetleri çağrılmalı
3. Kaza yeri güvence altına alınmalı
4. İş kazası kayıt altına alınmalı
5. SGK'ya bildirim yapılmalı (3 iş günü içinde)
6. Kaza araştırması yapılmalı
7. Önleyici tedbirler alınmalı

İSG Uzmanının İş Kazalarını Önlemedeki Rolü

İSG uzmanları, işyerlerinde iş kazalarının önlenmesinde kritik bir role sahiptir. İSG uzmanının görevleri:

• Risk değerlendirmesi yapmak ve raporlamak
• Çalışanlara iş güvenliği eğitimi vermek
• İşyeri denetimlerini gerçekleştirmek
• Tehlikeli durumları tespit edip işverene bildirmek
• Acil durum planları hazırlamak
• İş kazası araştırmaları yapmak

Sonuç

İş kazaları büyük ölçüde önlenebilir olaylardır. Doğru eğitim, uygun ekipman ve güvenlik kültürünün oluşturulması ile iş kazaları minimuma indirilebilir. İSG Master Akademi olarak, iş güvenliği uzmanı yetiştirerek daha güvenli işyerlerine katkıda bulunmaya devam ediyoruz.